Zoeken
  • judithlangerak

Proactief zekerheid creëren in onzekere tijden

Uit eerder onderzoek bleek dat proactief handelen werkonzekerheid kan wegnemen. Het ondernemen van actie leidt namelijk tot meer informatie en een beter idee van wat men kan verwachten in de toekomst. Maar gaat dit principe ook op tijdens de onzekerheid van een wereldwijde pandemie? In de maanden juni en juli van 2020 hebben wij vijf weken lang een grote groep werkenden gevolgd om deze vraag te onderzoeken.

Proactief handelen: het goede nieuws Niet iedereen is van nature even proactief. Zo zal de één uit zichzelf zijn of haar leidinggevende benaderen om de nieuwe werkomstandigheden te bespreken, en de ander wacht totdat het een keer ter sprake komt. Ook zien sommige mensen op tegen proactief handelen, terwijl het bij anderen vrijwel automatisch gaat. Uit onze studie blijkt dat mensen met een meer proactieve persoonlijkheid, hier voordeel van ervaren. Zij ervaren over het algemeen minder werkonzekerheid en een beter mentaal welzijn. In lijn met de verwachting, houden mensen met een meer proactieve persoonlijkheid zich ook meer bezig met proactief gedrag. Zij hielden zich onder andere meer bezig met planning, netwerken, en reflecteren-en-leren.

Proactief handelen: het minder goede nieuws Gedurende het onderzoek vroegen wij deelnemers wekelijks hoeveel zij zich in de afgelopen week hadden beziggehouden met proactief gedrag, en hoe zeker zij zich voelden over hun werk en loopbaan. Ook stelden wij vragen over mentaal welzijn. Net als in een eerder onderzoek onder flexwerkers, was het ervaren van werkonzekerheid gerelateerd aan een verminderd mentaal welzijn.


We vonden echter ook een onverwacht resultaat: Mensen die zich meer bezighielden met proactief gedrag, ervoeren een week later méér onzekerheid over hun werk en loopbaan, in plaats van minder. Dit zagen wij bij de proactieve gedragingen loopbaan planning, advies opzoeken, scenario-denken, netwerken, en reflecteren-en-leren. Mogelijk leidt proactief gedrag inderdaad tot meer informatie, maar zorgt deze informatie ervoor dat de onzekerheid die gepaard gaat met de pandemie, juist zichtbaarder wordt.


Een investering in de toekomst Proactief handelen levert vrijwel altijd iets op. Wanneer iemand zich bezig houdt met planning, ontstaat er een beter uitgedacht plan. Wanneer iemand zich bezig houdt met netwerken, ontstaat er een groter netwerk. Uit ons onderzoek bleek dat mensen die al beschikken over de middelen die voortkomen uit eerder proactief handelen (zoals een carrière planning of een groot sociaal netwerk), minder onzekerheid ervaren als gevolg van proactief handelen. Met andere woorden: Mensen met meer middelen, ervaren minder onzekerheid door proactief handelen dan mensen met minder middelen. Dit betekent ook: Mensen met weinig middelen, ervaren relatief veel onzekerheid als resultaat van hun proactief handelen. Het is dus zwaarder voor deze mensen om zich bezig te houden met proactief handelen. Tegelijkertijd is het extra belangrijk dat zij dit toch doen, zodat zij meer middelen opbouwen.


Proactief handelen levert helaas meestal niet direct iets op: het kost tijd. Als je je één week bezig houdt met netwerken, heb je immers niet ineens een groot netwerk. De eventuele voordelen van proactieve handelingen zijn pas op de langere termijn zichtbaar. Het is een investering in de toekomst. Dit is waarschijnlijk ook de reden waarom mensen met een meer proactieve persoonlijkheid, beter in hun vel zitten: zij ervaren de lange termijn effecten van hun proactieve gedrag. Conclusie Ook al zit niemand te wachten op een tijdelijke toename van onzekerheid, is het toch raadzaam om (kleine) proactieve stappen te nemen. Dit vormt de basis voor een toekomst met meer middelen, zekerheid en een vergroot mentaal welzijn. Hierbij kan het helpen om ervaringen en gevoelens te delen met anderen, om minder last te ervaren van onzekerheid. En ook al voel je je misschien iets meer onzeker: na het lezen van dit artikel weet je dat dit erbij hoort, en je op de goede weg zit!


Inmiddels zijn we begonnen met een onderzoek dat zich specifiek richt op de langere termijn uitkomsten van proactief handelen. Zodra wij hier de resultaten van hebben, zullen we deze met jullie delen via deze website!

206 keer bekeken0 reacties

Recente blogposts

Alles weergeven